نگاهی اجمالی بر سوکت های ریزپردازنده
نگاهی اجمالی بر سوکت های ریزپردازنده
شرکت های اینتل و AMD، مجموعه ای از طرح های متنوع مربوط به سوکت ها و اسلات ها را برای پردازنده های خود تولید نموده اند. هر سوکت یا اسلات، به منظور پشتیبانی از مجموعه ی متفاوتی از پردازنده های اصلی و ارتقاء یافته، طراحی می شود. سوکت های 1، 2، 3 و 6 متعلق به پردازنده ی 486 بوده و همگی در (شکل 1) نشان داده شده اند.
بنابراین شما می توانید آن ها را از لحاظ اندازه و نیز آرایش پایه های IC با یکدیگر مقایسه کنید. سوکت های 4، 5، 7 و 8 متعلق به پردازنده ی پنتیوم و پنتیوم پرو هستند (شکل 2).
در این شکل می بینید که این سوکت ها به لحاظ اندازه و آرایش پین ها با یکدیگر تفاوت دارند.

سوکت 1
 

سوکت 1، یک سوکت PGA با 169 پین می باشد. مادربردهایی که دارای این سوکت هستند می توانند از پردازنده های DX, 486SX و DX2 پشتیبانی نمایند. این نوع سوکت در اغلب سیستم های 486 که اصولاً برای پردازنده های ارتقاء یافته ی OverDrive طراحی می شدند، یافت می شد. پردازنده ی اصلی DX، حداکثر توان 9 آمپر در ولتاژ 5 ولت را در فرکانس 33 مگا هرتز (4.5 وات) مصرف می نمود. همچنین این پردازنده در فرکانس 50 مگاهرتز با حداکثر جریان یک آمپر، توان 5 وات را مصرف می کرد. پردازنده ی DX2 یا پردازنده ی OverDrive در فرکانس 66 مگاهرتز، جریان 1.2 آمپر را می کشد (6 وات). این افزایش کوچک در مصرف توان، فقط به یک heatsink پسیو (یک قطعه ی آلومینیومی که به پردازنده متصل گشته و برای اتلاف حرارت تولید شده به وسیله ی CPU مورد استفاده قرار می گیرد) نیاز دارد. Heatsink های پسیو، به هیچگونه مولفه ی مکانیکی همانند فن نیاز ندارند. Heatsink های دارای فن یا سایر قطعاتی که برای انجام عمل انتقال حرارت، به مصرف توان نیاز دارند، heatsink های فعال نام دارند.
پردازنده های OverDrive (دارای فرکانس 40 مگاهرتز یا کمتر) اصولاً به heatsink نیازی نداشتند.

سوکت 2
 

هنگامی که پردازنده ی DX2 عرضه گردید، شرکت اینتل از مدتی قبل روی پردازنده ی جدید پنتیوم کار می کرد. این شرکت قصد داشت تا یک نسخه ی ضعیف تر 32 بیتی از پنتیوم را بعنوان شکل ارتقاء یافته ی پردازنده ی DX2 ارائه نماید. به جای افزایش صرف فرکانس ساعت پردازنده، شرکت اینتل یک تراشه ی جدید، با قابلیت های پیشرفته ی اقتباس شده از پنتیوم را عرضه نمود. این تراشه تحت نام پردازنده ی Pentium OverDrive، قابل نصب روی سوکت 2 و سوکت 3 بود. این سوکت ها علاوه بر پنتیوم OverDrive می توانستند از پردازنده های DX,SX)486 یا (DX2 پشتیبانی کنند. از آنجائیکه این تراشه اصولاً یک نسخه ی 32 بیتی از تراشه ی پنتیوم (64 بیتی) بود، بسیاری از متخصصین از آن به عنوان پنتیوم SX یاد می کنند. این تراشه در نسخه های 25.63 مگاهرتز و 33.83 مگاهرتز موجود بود. عدد اول، بیانگر سرعت مادربرد و عدد دوم نشانگر سرعت اجرایی واقعی تراشه ی پنتیوم OverDrive می باشد. همچنان که مشاهده می نمایید این تراشه، یک Clock multiplied می باشد که در فرکانسی 2.5 برابر مادربرد اجرا می شود. البته توجه داشته باشید که این تراشه ی جدید که به وسیله ی سوکت 2 پشتیبانی می گردید، یک نسخه ی تمام مقیاس از پنتیوم (64 بیتی) نیست. اینتل طرح سوکت 2 را کمی زود عرضه نمود و دریافت که این تراشه می تواند روی اغلب سیستم ها، حرارت زیادی تولید نماید. اینتل، این مشکل را با افزودن یک heatsink فعال به پردازنده ی Pentium OverDrive برطرف نمود. این heatsink فعال، ترکیبی از یک heatsink استاندارد و یک فن الکتریکی داخلی بود. برخلاف فن های مربوط به پردازنده هایی که شما تا کنون دیده اید، این یکی واقعاً ولتاژ 5 ولت را مستقیماً از خود سوکت به منظور راه اندازی فن دریافت می نمود. هیچ ارتباط خارجی با کابل های دیسک سخت یا منبع تغذیه نبود. مجموعه، فن heatsink، مستقیماً به پردازنده متصل می گردید و در صورت خراب شدن فن، تعویض آن آسان بود. نیاز دیگر heatsink فعال، یک مکانیسم انتقال حرارت اضافی است. مشکل دیگر در مورد این نسخه ی ارتقاء یافته، مصرف توان آن بود. پردازنده ی 5 ولتی Pentium OverDrive، توان 2.5 آمپر در 5 ولت، یا 12.5 وات را (شامل توان مصرفی فن) می کشد که این عدد بیشتر از دو برابر توان پردازنده ی 66 مگاهرتزی DX2 می باشد.

سوکت 3
 

به دلیل مشکلات ایجاد شده با طرح اصلی سوکت2 و گرمای بیش از حد نسخه ی 5 ولتی پردازنده ی Pentium OverDrive، اینتل با یک طرح جدید وارد بازار شد. این پردازنده ی جدید با پردازنده ی Pentium OverDrive قبلی یکسان بود به استثنای آنکه این پردازنده در ولتاژ 3/3 ولت اجرا می شد و حداکثر توان 0.3 آمپر در 3/3 ولت (9/9 وات) و 0.2 آمپر در 5 ولت (1 وات) برای فعال نمودن فن (در مجموع 10.9 وات) مصرف می نمود. این پیکره بندی، یک محدوده ی عملیاتی کوچک را روی نسخه ی 5 ولتی این پردازنده ایجاد می نمود. تعویض این فن هنگام بروز خرابی در آن بسیار آسان بود. به منظور پشتیبانی از پردازنده ی DX4 که در ولتاژ 3/3 ولت اجرا می شد، شرکت اینتل مجبور به ارائه ی یک سوکت جدید گردید. علاوه بر تراشه های جدید 3/3 ولت، این سوکت جدید از تراشه های قدیمی تر 5 ولتی DX2, DX, SX و حتی Pentium OverDrive پشتیبانی نمود. طرح سوکت 3، انعطاف پذیرترین طرح قابل ارتقاء 486 می باشد.
توجه داشته باشید که سوکت 3 دارای یک پین اضافی و چندین پین دیگر در مقایسه با سوکت 2 می باشد. سوکت 3 امکان کلید زنی بهتر را که مانع نصب نادرست و جهت غیر صحیح پردازنده توسط کاربر می گردد، فراهم می نماید. اگر چه یک مشکل جدی وجود داشت: این سوکت نمی توانست به طور اتوماتیک نوع ولتاژی که می بایست برای آن تامین گردد را شناسایی نماید. احتمالاً روی مادربرد، نزدیک این سوکت یک جامپر به منظور فعال نمودن عملکرد 5 ولتی یا 3/3 ولتی را مشاهده خواهید نمود.

سوکت 4
 

سوکت 4، یک سوکت 273 پین طراحی شده برای پردازنده های اصلی پنتیوم می باشد. پردازنده های 60 و 66 مگاهرتزی پنتیوم اصلی، دارای 273 پین بوده و روی سوکت 4 نصب می شوند. این سوکت، پردازنده ی 60 یا 66 مگاهرتزی پنتیوم و پردازنده ی OverDrive را پشتیبانی می کند.
شاید تا حدی شگفت انگیز باشد که پردازنده ی 66 مگاهرتزی پنتیوم، توان 3.2 آمپر در 5 ولت (16 وات) را مصرف می کند که در برگیرنده ی توان مصرفی heatsink فعال نمی گردد. پردازنده ی 66 مگاهرتزی OverDrive که جایگزین آن گردید، حداکثر جریان 2.7 آمپر (13.5 وات) شامل تقریباً یک وات برای راه اندازی فن را مصرف می نمود. حتی پردازنده ی 60 مگاهرتزی پنتیوم تا 2.91 آمپر در 5 ولت (14.55 وات) را مصرف می نمود. عجیب به نظر می رسد که این پردازنده ی جایگزین که دو برابر سریع تر اجرا می شود، توان کمتری را نسبت به پردازنده ی اصلی مصرف می نماید اما این امر با استفاده از پروسه های ساخت پیشرفته حاصل گردید.
اگر چه هردوی این پردازنده ها در ولتاژ 5 ولت کار می کردند، پردازنده ی اصلی پنتیوم با استفاده از یک مدار 0.8 میکرون ساخته شد که نسبت به مدارات 0.6 میکرون مورد استفاده در پردازنده های OverDrive و سایر پردازنده های پنتیوم توان خیلی بیشتری را مصرف می کرد. کوچک کردن اندازه ی مدار، یکی از بهترین روش ها برای کاهش مصرف توان آن می باشد. اگر چه پردازنده ی OverDriveدر مورد سیستم های مبتنی بر پنتیوم، توان کمتری نسبت به پردازنده ی اصلی مصرف می کنند، یک تکنیک انتقال حرارت مکمل می بایست برای عملکرد بهینه ی آنها مورد استفاده قرار گیرد. همانند سایر پردازنده های OverDrive با فن های داخلی، توان مورد نیاز برای راه اندازی این فن، مستقیماً از سوکت تراشه تامین می گردید. بنابراین هیچ اتصال اضافی به منبع تغذیه مورد نیاز نبود. همچنین هنگام بروز خرابی، تعویض فن نیز آسان می باشد.

سوکت 5
 

هنگامی که شرکت اینتل پردازنده ی پنتیوم را به منظور اجرا در فرکانس های 75 مگاهرتز، 90 مگاهرتز و 100 مگاهرتز مجدداً طراحی نمود، این شرکت به پروسه ی ساخت 0.6 میکرون و عملکرد 3/3 ولت روی آورد. این تغییر منجر به یک مصرف توان پایین تر گردید. تنها 3.25 آمپر در 3/3 ولت (10.725 وات).
بنابراین پردازنده ی پنتیوم 100 مگاهرتزی از توان کمتری نسبت به نسخه ی اصلی 60 مگاهرتزی استفاده می نمود. این قابلیت، باعث کاهش مصرف توان و امکان افزایش فرکانس ساعت پردازنده به میزان بالا و بدون تولید حرارت اضافی گردید. پنتیوم 75 مگاهرتزی و پردازنده های قوی تر، دارای 296 پایه بودند که روی طرح اصلی سوکت 5 اینتل نصب می گردیدند و قابلیت پشتیبانی از 320 پین را داشتند. این پین های اضافی به وسیله ی پردازنده های Pentium OverDrive مورد استفاده قرار می گرفتند.
چندین پردازنده ی OverDrive برای پنتیوم های موجود، در دسترس بودند. این پردازنده ها در واقع تراشه های بعدی با رگولاتورهای ولتاژ (به منظور امکان اجرا در ولتاژ بالاتر) تراشه های قدیمی تر بودند. اینتل این تراشه ها را دیگر به بازار عرضه نکرد اما شرکت هایی همانند Evergreen و Kingston هنوز تراشه های ارتقاء یافته ی قدیمی تر را می فروشند.

سوکت 6
 

آخرین سوکت 486 در مورد پردازنده های 486DX4 و Pentium OverDrive سوکت 6 می باشد. سوکت 6 بعنوان یک نسخه ی ارتقاء یافته از سوکت 3 طراحی گردید و دارای دو پین اضافی مورد استفاده در کلید زنی صحیح تراشه بود. سوکت 6 دارای 235 پین بوده و در ولتاژ 3/3 ولت اجرا می گردد.

سوکت 7 (سوپر 7)
 

سوکت 7 اصولاً همان سوکت 5 با یک KeyPin اضافی در طرف مقابل KeyPin موجود بود. بنابراین سوکت 7 دارای 321 پین در یک آرایش (SPGA (21*21 می باشد. تفاوت اساسی در سوکت 7، مربوط به ماژول رگولاتور ولتاژ (VRM) همراه با آن می باشد که روی مادربرد قرار دارد.

دلیل اصلی استفاده از VRM آن است که شرکت های اینتل و AMD قصد داشتند ولتاژ هایی را که این پردازنده های 3/3 ولت یا 5 ولت استفاده می نمایند، کاهش دهند. به جای نیاز به منبع تغذیه ی اختصاصی در مورد پردازنده های مختلف، VRM ولتاژ 3/3 ولت یا 5 ولت را به ولتاژ صحیح، در مورد CPU خاصی که شما استفاده می کنید، تبدیل می کند. شرکت اینتل نسخه های گوناگونی از پردازنده های پنتیوم و پنتیوم MMX را که در ولتاژ های 3/3 ولت، 3/465 ولت یا 2/8 ولت را عرضه می کند. پردازنده های معادل از شرکت های AMD و سایرکس و دیگران از ولتاژهای 3/3 ولت، 3/2 ولت، 2/9 ولت، 2/4 ولت، 2/3 ولت، 2/2 ولت، 2/1 ولت، 2 ولت، 1/9 ولت یا 1/8 ولت استفاده می کنند. به دلیل تنوع ولتاژهایی که برای پشتیبانی از پردازنده های مختلف مورد نیاز بود، اغلب سازندگان مادربرد از VRM در داخل مادربردهای پنتیوم خود استفاده می کند.
شرکت AMD همراه با سایریکس و چندین سازنده ی چیپ ست، طرح جدیدی را با قابلیت های ارتقاء یافته نسبت به سوکت 7 اینتل به نام سوپر سوکت 7 (یا سوپر 7) ابداع نمودند که از فرکانس 66 مگاهرتز به 95 مگاهرتز و 100 مگاهرتز ارتقاء یافت. این کار باعث ساخت سیستم های نوع سوکت 7 سریع تر گردید که تقریباً هم سرعت با سیستم های جدیدتر مبتنی بر اسلات 1 و سوکت 370 پردازنده های اینتل هستند. سیستم های سوپر 7 همچنین دارای قابلیت هایی همانند باس ویدئویی AGP و کنترلرهای Ultra DMA دیسک سخت و مدیریت پیشرفته ی توان هستند.
چیپ ست های جدیدی برای بردهای سوپر 7 مورد نیاز می باشد. شرکت های ثالثی همانند VIA Technologeis, Inc Acer Laboratores و Integrated SystemSilicon چیپ ست های مورد نیاز برای مادربردهای سوپر 7 را عرضه می نمودند.
VRM یک برد مدار کوچک یا گروهی از مدارات موجود روی مادربرد می باشد که سطح ولتاژ توان و تنظیم توان پردازنده را به عهده دارد.

سوکت 8
 

سوکت 8 یک SPGA مخصوص می باشد که برای پردازنده ی پنتیوم پرو با کاشه ی L2 مجتمع طراحی گردید. پین های اضافی امکان می دهند تا چیپ ست، کاشه ی L2 مجتمع را در داخل همان پکیج پردازنده کنترل کند.

سوکت 370
 

در ژانویه ی سال 1999، اینتل سوکت جدیدی را برای پردازنده های رده ی P6 ارائه نمود. این سوکت جدید، سوکت 370 نام گرفت زیرا دارای 370 پین بوده و اصولاً برای نسخه های ارزان تر PGA پردازنده های سلرون و پنتیوم III طراحی گردید. سوکت 370 به منظور رقابت مستقیم با بازار سیستم های ارزان همراه با پلتفرم سوپر 7 طراحی گردید. سوکت 370 باعث کاهش هزینه در طراحی سوکت مورد استفاده در پردازنده های ارزان تر، سیستم های نصب، heatSink و غیره در خط تولید پردازنده های پرقدرت نسل ششم می باشد.
اصولاً همه ی پردازنده های سلرون و پنتیوم III، در فرمت SECC یا SEPP ساخته می شود. اینها اصولاً بردهای مداری شامل پردازنده و تراشه های کاشه ی L2 جداگانه روی یک برد کوچک هستند که از طریق اسلات 1 روی مادربرد نصب می شوند. این نوع طرح هنگامی مورد نیاز واقع گردید که تراشه های کاشه ی L2 بخشی از پردازنده بودند اما مستقیماً در داخل قالب پردازنده مجتمع نگردیده بودند. اینتل یک پکیج تراشه ی مشتمل بر چند قالب را برای پردازنده ی پنتیوم III طراحی نمود اما مشخص شد که این پکیج روشی گران برای بسته بندی تراشه بوده و استفاده از یک برد با تراشه های جداگانه ارزان تر خواهد بود و این دلیل تفاوت ظاهری بین پنتیوم II و پنتیوم III می باشد. با عرضه ی پردازنده ی سلرون 300A در ماه اوت سال 1998 میلادی، اینتل حافظه ی کاشه ی L2 را مستقیماً روی قالب پردازنده ترکیب نمود و دیگر نیاز به تراشه های جداگانه نداشت. با وجود یک حافظه ی کاشه ی مجتمع در داخل قالب پردازنده، دیگر نیازی به پردازنده ی نصب شده روی برد نبود. از آنجایی که ساخت یک برد اسلات 1 یا پردازنده ی نوع کارتریجی به جای نوع سوکتی، هزینه ی بیشتری را در برداشت اینتل به منظور کاهش هزینه ی ساخت دوباره، به طرح سوکتی روی آورد. بویژه در مورد پردازنده ی سلرون که در رده ی پردازنده های ارزان قیمت مبتنی بر سوکت 7 از شرکت های AMD و سایریکس قابل رقابت می باشند.
طرح سوکت 370 در شکل (3) نمایش داده شده است.

پردازنده ی سلرون به تدریج به سمت سوکت PGA-370 شیفت پیدا نمود. اگر چه تا مدتی هر دو نسخه موجود بود. همه ی پردازنده های سلرون در فرکانس 333 مگاهرتز و کمتر از آن فقط در نسخه ی اسلات 1 موجود بودند. پردازنده های سلرون از 366 مگاهرتز تا 433 مگاهرتز، در هر دو نسخه ی اسلات 1 و سوکت 370 موجود بودند و همه ی پردازنده های سلرون از 466 مگاهرتز به بالا فقط در نسخه ی سوکت 370 قابل دسترس می باشند.

سوکت 423
 

سوکت 423، یک سوکت نوع ZIF می باشد که در ماه نوامبر سال 2000 برای پردازنده ی پنتیوم 4 با نام ویلامت عرضه گردید. شکل (4) سوکت 423 را نشان میدهد.
سوکت 423 از یک باس پردازنده ی 400 مگاهرتزی پشتیبانی می کند که پردازنده را به هاب کنترلر حافظه (MCH) که بخش اصلی چیپ ست مادربرد می باشد، متصل می کند. پنج پین ولتاژ VID به وسیله ی این پردازنده به منظور ارسال سیگنال های کنترلی به VRM موجود روی مادربرد که ولتاژ مناسبی را برای CPU مورد نظر شما تامین می نماید، استفاده می گردند. این کار، انتخاب ولتاژ را کاملا اتوماتیک می سازد. پردازنده های پنتیوم 4 اولیه دارای ولتاژ 1.7 ولت بودند اما در پردازنده های جدیدتر، این ولتاژ باز هم کاهش یافته است. یک علامت مثلث کوچک در گوشه ی طرف چپ سوکت، مکان قرار گرفتن پین شماره یک تراشه را نشان می دهد.

سوکت A (سوکت 462)
 

در ماه ژوئن سال 2000، شرکت AMD سوکت A را که همچنین از آن تحت عنوان سوکت 462 نیز یاد می شود، به منظور پشتیبانی از نسخه های PGA پردازنده های آتلون و دوران عرضه نمود. این سوکت بعنوان یک جایگزین برای اسلات A مورد استفاده در پردازنده ی اصلی آتلون طراحی گردید، سوکت A دارای 462 پین و 11 پلاگ جهت گیری شده در یک شکل SPGA می باشند.
سوکت A دارای ابعاد فیزیکی یکسان و طرحی مشابه با سوکت 370 می باشد. اگر چه مکان و موقعیت پلاگ ها، امکان استقرار پردازنده های سوکت 370 را روی آن نمی دهد. سوکت A از 32 سطح ولتاژ از 1.1 ولت تا 1.58 ولت در پله های افزایشی 0.25 ولت پشتیبانی می کند. مدار رگولاتور ولتاژ اتوماتیک، معمولاً روی مادربرد قرار دارد.

سوکت های ZIF
 

هنگامی که مشخصه های فنی سوکت 1 تهیه گردید، سازندگان سوکت دریافتند در صورتی که کاربران قصد ارتقاء پردازنده های خود را داشته باشند با مشکل مواجه خواهند شد چرا که نصب پردازنده روی سوکت در یک مادربرد سوکت A (با 169 پین) مستلزم اعمال 100 پوند نیرو می باشد. با این نیروی زیاد امکان آسیب رسیدن به تراشه یا سوکت، هنگام برداشتن یا نصب مجدد پردازنده بسیار افزایش می یابد. به این دلیل برخی از سازندگان مادربرد شروع به استفاده از سوکت های ZIF (با نیروی نصب کم) نمودند که نوعاً به 60 پوند نیرو نیاز داشت. اعمال نیرو به مادربرد، در محدوده ی 60 و 100 پوند می تواند سبب ایجاد ترک روی آن گردد. یک ابزار ویژه برای برداشتن تراشه از روی این سوکت ها نیز مورد نیاز بود. سازندگان، طرح سوکت های ویژه ی ZIF را در طرح های بعدی مادربرد سوکت 1 آغاز نمودند. از آن به بعد همه ی سوکت های پردازنده از نوع ZIF بودند. بدان معنا که نیروی لازم برای نصب تراشه روی سوکت تقریباً صفر می باشد. این سوکت ها اغلب خطر آسیب رسیدن به سیستم را هنگام ارتقای آن شدیداً کاهش می دهند.

سوکت 478
 

سوکت 478، یک سوکت نوع ZIF برای پردازنده های پنتیوم 4 و سلرون 4 می باشد که در ماه اکتبر سال 2001 معرفی گردید. این سوکت اساساً برای پشتیبانی از پین های اضافی برای پردازنده های بعدی پنتیوم 4 و سرعت های بالای 2 گیگاهرتز طراحی گردید. قسمت heatsink متفاوت با سوکت 423 می باشد و امکان می دهد تا heatsinkهای بزرگ تری به CPU متصل گردند.
سوکت 478 از باس پردازنده ی 400، 533 و 800 مگاهرتز که پردازنده را به هاب کنترلر حافظه (MCH) متصل می کنند، پشتیبانی می کنند.
سوکت 478 از یک روش اتصال heatsink جدید استفاده می کند که heatsink را مستقیماً به مادربرد متصل می نماید (نه به سوکت CPU). بنابراین از هر گونه شاسی استاندارد می توان استفاده نمود.
پردازنده های مبتنی بر سوکت 478 از پنج پین VID برای فرمان دادن به VRM در داخل مادربرد به منظور تحویل ولتاژ صحیح به CPU مورد نیاز شما استفاده می کند. این امر انتخاب ولتاژ را کاملاً اتوماتیک می سازد. یک مثلث کوچک، گوشه ی مربوط به پین 1 تراشه را نشان می دهد.

سوکت 754
 

سوکت 754 همراه با پردازنده ی آتلون 64 از شرکت AMD مورد استفاده قرار می گیرد. آتلون 64 اولین پردازنده ی 64 بیتی شرکت AMD برای کامپیوترهای رومیزی می باشد. این سوکت از حافظه ی DDR SDRAM تک کاناله بافر نشده پشتیبانی می کنند. شکل زیر این سوکت را نشان می دهد.

سوکت 939 و 940
 

سوکت 939 همراه با نسخه های سوکت 939 از شرکت AMD برای آتلون 64 و FX64 استفاده می گردد. (شکل 8)
مادربردهایی که از این سوکت استفاده می کنند، از ماژول های حافظه ی DDR SDRAM بافر نشده ی متعارف در یکی از دو مورد تک کاناله یا دو کاناله پشتیبانی می کنند. سوکت های 939 و 940 دارای آرایش های پین متفاوتی بوده و پردازنده های آن ها با یکدیگر قابل تعویض نمی باشند. سوکت 940 همراه با نسخه ی سوکت 940 از آتلون 64FX و همه ی پردازنده های آپترون شرکت AMD استفاده می گردد. مادربردهایی که از این سوکت استفاده می کنند فقط از حافظه های DDR SDRAM رجیستر شده در مود دو کاناله پشتیبانی می کنند. از آنجایی که آرایش پین های آنها متفاوت است، پردازنده های مبتنی بر سوکت 939 در سوکت 940 قابل نصب نمی باشند و بالعکس.

سوکت T (LGA775)
 

سوکت T (LGA775) با آخرین نسخه های پردازنده ی Prescott پنتیوم 4 استفاده می گردد. اولین نسل پردازنده های Prescott از سوکت 478 استفاده می کردند. سوکت T از این لحاظ که از یک آرایه ی Land grid array استفاده می کند، منحصر به فرد بوده و بنابراین پین ها به جای پردازنده، روی سوکت قرار دارند. اولین پردازنده های LGA، پردازنده های پنتیوم II سلرون بودند.

LGA از gold Pads روی قسمت پایین بستر سوکت برای جایگزین کردن پین های مورد استفاده در پکیج های PGA مورد استفاده قرار می گیرد. در شکل سوکتی، این پردازنده دارای پایداری بهتر و انتقال حرارت بهتر می باشد.

سوکت LGA1156
 

سوکت LGA1156 (یا سوکت H) در سپتامبر 2009 معرفی گردید که به منظور پشتیبانی از پردازنده های سری Core i اینتل طراحی گردید. سوکت LGA775 از یک فرمت آرایه ای LGA استفاده می کند، بطوریکه پین ها (به جای پردازنده) روی سوکت هستند.
از آنجائیکه پردازنده در برگیرنده ی چیپ ست پل شمالی است، سوکت LGA1156 برای ارتباط بین یک پردازنده و PCH (Platform Controler Hub) طراحی می شود. PCH نام جدید مورد استفاده برای پل جنوبی در چیپ ست های سری 5x می باشد. LGA1156 شامل اجراء زیر است:


DDR3 دوکاناله: برای اتصال مستقیم بین کنترلر حافظه ی مجتمع شده داخل پردازنده و ماژول های DDR3 SDRAM در یک پیکره بندی دو کاناله

هنگامیکه پردازنده ها با کارت گرافیک مجتمع استفاده می گردد، FDI داده های دیجیتالی تصویری را از GPU به مدار PCH انتقال می دهد. وابسته به مادربرد، اینترفیس صفحه نمایش می تواند از کانکتورهای DVI, HDMI, DisplayPort، یا VGA پشتیبانی نماید.
DMI (Direct Media Interface): برای انتقال داده بین پردازنده و PCH. FDI (Flexible Display Interface): برای انتقال داده های دیجیتالی تصویری بین پردازنده ی گرافیکی مجتمع (اختیاری) و PCH
PCI Express x16 v2.0: برای اتصال به یک یا اسلات واحد PCIe x16، یا دو اسلات PCIe x8 برای پشتیبانی از دو کارت ویدئویی.

سوکت LGA1366
 

سوکت LGA1336 (سوکت B) در نوامبر 2008 معرفی گردید. این سوکت برای پردازنده های سری Core i، شامل کنترلر حافظه ی مجتمع سه کاناله DDR3 (که به یک چیپ ست اکسترنال پل شمالی نیاز دارد) طراحی گردید. سوکت LGA1366 از یک فرمت LGA استفاده می نماید بطوریکه پین ها به جای پردازنده روی سوکت هستند.
سوکت LGA1366 برای ارتباط بین یک پردازنده و Hub O/I (IOH) طراحی گردید. اینترفیس LGA1366 شامل اجزاء ذیل است:



LGA1366 برای PC های سطح بالا، ایستگاه های کاری یا سرور طراحی شده و از پیکربندی های چند پردازنده ای پشتیبانی می کند.
QPI (Quick Path Interconnect): برای انتقال داده بین پردازنده و IOH استفاده می گردد. QPI بازای هر سیکل از فرکانس 4.8 یا GHz 6.4 دو بایت داده را انتقال می دهد، که به عرض باند 9.6 یا 12.8GBps منجر می گردد. DDR3 سه کاناله: برای اتصال مستقیم بین کنترلر حافظه ی مجتمع داخل پردازنده و ماژول های DDR3 SDRAM در یک پیکربندی سه کاناله استفاده می گردد.

سوکت AM2/AM2+/AM3
 

در ماه می سال 2006، AMD پردازنده هایی که از سوکت جدید (سوکت AM2) استفاده می کنند را معرفی نمود. AM2 اولین جایگزین برای آرایه ی ابهام برانگیز فرم فاکتورهای سوکت 754، سوکت 939 و سوکت 940 برای پردازنده های آتلون 64، آتلون 64FX، و آتلون 64X2 بود.
اگرچه سوکت AM2 دارای 940 پین است (همانند سوکت 940)، سوکت AM2 برای پشتیبانی از کنترلرهای حافظه ی دو کاناله ی مجتمع DDR2 طراحی گردید که در سال 2006 به خانواده های آتلون 64 و آپترون اضافه گردید. پردازنده های طراحی شده برای سوکت های 754، 939 و 940 (شامل کنترلرهای حافظه ی DDR) یا سوکت AM2 سازگار نیستند. سوکت های 939، 940 و AM2/AM2+ از تکنولوژی Hyper Transport v2.0 پشتیبانی می کنند که اغلب پردازنده ها را به باس 1 گیگاهرتزی محدود می نماید.
سوکت AM2+ یک ارتقاء برای AM2 محسوب می گردد و در نوامبر 2007 معرفی گردید. علیرغم آنکه سوکت های AM2 و AM2+ به لحاظ فیزیکی یکسان هستند، سوکت AM2+ از Split Power Planها و Hyper Transport 3.0 (امکان ساخت FSB با سرعت هایی تا GHz 2.66) پشتیبانی می نماید. تراشه های سوکت AM2+ با مادربردهای سوکت AM2 (البته تنها در سرعت های باس Hypertransport 2.0) سازگار هستند. به لحاظ فنی پردازنده های سوکت AM2 می توانند روی مادربردهای سوکت AM2+ کار کنند، اگر چه این امر نیاز به پشتیبانی مادربرد دارد که در همه ی مادربردها موجود نیست.
سوکت AM3 در فوریه ی 2009 (اصولاً برای پشتیبانی از پردازنده هایی با کنترلرهای حافظه ی DDR3 مجتمع همانند Phenom II) معرفی گردید. علیرغم افزودن پشتیبانی برای حافظه ی DDR3، سوکت AM3 دارای 941 پین در یک پیکربندی اصلاح شده است که مانع درج اشتباهی این پردازنده ها به جای هم می گردد. جدول ذیل، تفاوت های کلیدی بین سوکت AM2, AM2+ و AM3 را نشان می دهد.

در اینجا خلاصه ای از قابلیت سازگاری بین پردازنده های AM2, AM2+ و AM3 و مادربرد ها را ارائه می نماییم:
شما نمی توانید پردازنده های سوکت AM2 یا AM2+ را در مادربردهای سوکت AM3 نصب نمایید.
شما می توانید پردازنده های سوکت AM2 را در مادربردهای سوکت AM2+ نصب نمایید.
شما می توانید پردازنده های سوکت AM3 یا AM2+ را در مادربردهای سوکت AM3 نصب کنید اگر چه بایوس می بایست از پردازنده پشتیبانی نماید. FSB در سرعت های HT 2.0 اجرا شده و تنها حافظه ی DDR2 پشتیبانی می شود.
شما می توانید پردازنده های سوکت AM3 را در مادربردهای سوکت AM2+ نصب کنید، اگر چه بایوس می بایست از پردازنده پشتیبانی کند و تنها حافظه ی DDR2 پشتیبانی می شود.

سوکت F (1207FX)
 

سوکت F (FX1207) در اوت 2006 برای پردازنده های سرور اپترون توسط AMD معرفی گردید. سوکت F اولین سوکت LGA شرکت AMD (مشابه با سوکت LGA 775 اینتل) با 1207 پین در یک شبکه ی 35x35 است که در آن پین ها بجای پردازنده روی سوکت قرار دارند. اصولاً سوکت F روی مادربردها بصورت مزدوج ظاهر می گردد زیرا برای اجرای پردازنده های دوتایی روی یک مادربرد واحد طراحی شده است. سوکت F توسط AMD برای پردازنده های FX Quad استفاده گردید که پردازنده های دو هسته ای هستند که بصورت مزدوج فروخته شده و به عنوان یک سیستم دو هسته ای با دو سوکت عمل می کنند.

اسلات های پردازنده
 

پس از معرفی پنتیوم پرو با کاشه ی L2 مجتمع، شرکت اینتل دریافت که پکیج فیزیکی که انتخاب نموده است، بسیار پرهزینه می باشد. شرکت اینتل در جستجوی روشی برای مجتمع سازی آسان حافظه ی کاشه و سایر مدارات در داخل بسته ی پردازنده بود که این منجر به ظهور یک کارتریج یا برد الکترونیکی گردید. به منظور پذیرش کارتریج های جدید، اینتل دو نوع اسلات را روی مادربرد طراحی نمود. اسلات 1، یک اسلات 242 پین می باشد که برای استفاده توسط پردازنده های پنتیوم II، پنتیوم III و اغلب پردازنده های سلرون طراحی گردیده است. از طرف دیگر اسلات 2، یک اسلات 330 پایه ی پیچیده تر می باشد که برای پردازنده های پنتیوم II و III و زئون که اصولاً برای ایستگاه های کاری و سرورها مورد استفاده قرار می گیرند، طراحی شده است.

اسلات 1 (SC242)
 

اسلات 1 نیز به وسیله ی طرح SEC مورد استفاده با پردازنده های کارتریجی پنتیوم II/III و سلرون مورد استفاده قرار می گیرد.

اسلات 2 (SC330)
 

اسلات 2 در مادربردهای گران قیمتی که از پردازنده های پنتیوم II، III و زئون پشتیبانی می کنند، مورد استفاده قرار می گیرند. پردازنده های زئون در یک کارتریج مشابه اما بزرگتر از پنتیوم II/III استاندارد استفاده می گردند. مادربردهای مبتنی بر اسلات 2 اصولا در سیستم های سطح بالا همانند ایستگاه های کاری یا سرورها که از پردازنده های زئون استفاده می کنند، یافت می شوند. اینها تراشه های سطح بالای اینتل هستند که به واسطه ی داشتن کاشه ی L2، هم سرعت با پردازنده و در برخی نسخه ها حتی بیش از آن متفاوت هستند. از پین های اضافی، به منظور ارسال سیگنال های کنترلی در سیستم های چند پردازنده ای استفاده می گردد.
منبع:ماهنامه ی کامپیوتری بزرگراه رایانه، شماره ی 134